Thoái hóa khớp là tình trạng tổn thương các cấu trúc trong khớp, trong đó quan trọng đặc biệt sụn khớp và xương dưới sụn. Đồng thời, cơ thể có hiện tượng các phản ứng viêm hình thành nên các cytokin và enzym cũng tham gia về sự phá hủy sụn khớp và xương dưới sụn. Đây là bệnh mạn tính chính yếu diễn ra tại người trung niên và người cao tuổi, nhưng vẫn có thể xảy ra ở người trẻ lúc tập luyện thể thao quá mức với phương pháp tập luyện không hợp lý gây tổn thương sụn khớp và xương dưới sụn.
Sai lầm tai hại
Chị Nguyễn Thị T, 27 tuổi, ngụ tại TP.HCM, tới khám tại khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (BV. ĐHYD) trong tình trạng đau khớp gối, cơn đau nâng cao lên lúc ngồi xổm hoặc đi nhiều. Chị T chia sẻ: “Sau khi sinh con được 1 năm, cân nặng của tôi vẫn hơn 8 kg so với lúc chưa mang thai. Tôi cảm thấy rất lo lắng cho ngoại hình của mình nên tìm hiểu mọi cách để có thể nhanh chóng trở về vóc dáng như xưa. Theo một bài hướng dẫn trên mạng tôi được biết leo cầu thang là phương pháp giảm cân “thần tốc” so với việc chạy bộ bình thường. Vậy nên, tôi nỗ lự leo lên leo xuống 4 tầng nhà 10 lần/buổi sáng và 10 lần/buổi tối. Tập được 1 tháng, mặc dù tôi đã giảm được 3 kg nhưng đầu gối càng tập càng đau, đau nâng cao lúc ngồi xổm hoặc đi nhiều. Ban đầu chỉ đau khi vận động, sau đó cả khi ngủ cũng đau nên tôi quyết định tới khám ở BV. ĐHYD”. Sau khi bác sĩ thăm khám, chị T. được chẩn đoán bị thoái hóa khớp gối sớm do tập luyện thể thao không đúng cách, cần nghỉ ngơi, đánh tráo thói quen sinh hoạt, hạn chế đi lại nhiều và leo cầu thang, nếu không thuyên giảm có thể sử dụng thêm các phương pháp điều trị nội khoa khác.
Nữ nhân viên văn phòng chị Hoàng Ngọc N, 40 tuổi, ngụ tại TP.HCM, bị đau lưng từ 6 tháng nay. Chị đến khám ở khoa Chấn thương chỉnh hình BV. ĐHYD và được chẩn đoán đau lưng cơ năng. Bác sĩ hướng dẫn chị cần nghỉ ngơi, giảm ngồi lâu, chườm ấm lưng và sử dụng thuốc. Tuy nhiên, do tính chất công việc chị vẫn phải ngồi liên tục sắp như 8 tiếng/ngày, thêm vào đó chị được người bạn giới thiệu tập Yoga với nhiều động tác cúi gập lưng. Sau 1 tuần tập luyện, tình trạng đau lưng càng ngày càng tăng, chị đi lại khó khăn hơn, không thể cúi người, khó ngồi dậy sau lúc nằm nghỉ. Chị tái khám và được chẩn đoán đau lưng cấp. Bác sĩ yêu cầu chị nghỉ ngơi tối đa, thay tập Yoga bằng các bài tập vật lý trị liệu cột sống lưng và tạo thói quen đứng dậy đi lại, không ngồi lâu một lúc, song song sử dụng thuốc. Sau 2 tuần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, tình trạng đau mỏi của chị đã nỗ lự dần.
Làm sao phòng tránh?
Theo PGS.TS.BS. Bùi Hồng Thiên Khanh - Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình BV. ĐHYD, các môn thể thao tạo áp lực nhiều lên khớp như leo cầu thang, đá bóng, bóng chuyền, bóng rổ, tennis, cử tạ… Sau thời gian tập luyện, các khớp cần có thời gian để phục hồi nên ví dụ tập luyện quá mức chắc chắn sẽ làm các cấu trúc trong khớp bị tổn thương, trong đó có sụn khớp và xương dưới sụn gây nên thoái hóa khớp. Vì vậy, việc tập luyện cần đúng phương pháp và có thời gian nghỉ ngơi để tránh thoái hóa khớp sớm.
Thoái hóa khớp có thể xảy ra tại mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở người trung niên và lớn tuổi. Các đối tượng nguy cơ như to tuổi, béo phì, có chấn thương khớp trước đó, tập luyện thể thao quá mức, và khiếu nại vào gen. Khi người bệnh có triệu chứng đau tăng lên khi vận động và thường nhiều hơn vào cuối ngày, giới hạn vận động khớp, nghe các tiếng lạo xạo, lụp cụp trong khớp cần tới chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình để được điều trị kịp thời, PGS. Bùi Hồng Thiên Khanh khuyến cáo.
NGUYỄN HƯNG
0 nhận xét:
Đăng nhận xét